Materiał źródłowy tego artykułu został zapewniony przez Lama Dondrup Dorje Rinpoche, któremu nadano tytuł Vajra Acharya (Dorje Lopon) przez Jego Świątobliwości Pema Norbu Rinpoche podczas Nyingma Monlam Chenmo w Bodhgaya, uznając go za Mistrza Varja, któremu powierzony jest przekaz nauczań Vajrayana. Lama Dondrup Dorje Rinpoche jest Dyrektorem Duchowym Instytutu Pathgate i redaktorem wydawniczym w języku angielskim trzech tekstów modlitw tybetańskich Nyingma zatwierdzonych przez Jego Świątobliwość Pema Norbu Rinpoche.

1. P: Czym jest Buddyzm?

  O: Budyzm (nang pa chö) jest wiarą duchową opartą na nauczaniach Shakyamuni Buddha (sangye shakya tubpa), który osiągnął stan oświecenia (changchup) w szóstym wieku p.n.e. Oferuje ona drogę ku wyzwoleniu z powtarzającego się cyklu ziemskiego cierpienia nazywanego samsara (khorwa), poprzez przebudzenie z ignorancji (ma rigpa) za pomocą dostrzeżenia przyczyn i konsekwencji współzależnego powstawania (tendrel du jungwa), a dzięki temu wykorzenienie wszelkich śladów pożądania (sepa), by przynieść ustanie cierpienia (dukngal) i zapoczątkowuje trwałe szczęście nirvana (nya ngen lé dé pa). Cała droga jest podsumowana w następujących wersach w Sutrze o Ślubach Indywidualnego Wyzwolenia (so sor tar pé do):

• Po angielsku: Porzuć wszystkie szkodliwe działania; Pielęgnuje wszelkie cnoty; Oczyszcza wszystkie myśli w swoim umyśle; To są nauczania wszystkich buddów.
• Po chińsku: 諸惡莫作 zhū è mò zuō；眾善奉行 zhòng shàn fèng xíng；自淨其意 zì jìng qí yì；是諸佛教 shì zhū fó jiào。
• Po tybetańsku: སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང༌ dik pa chi yang mi ja zhing; དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད་ gewa pün sum tsok par ché; རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ་ rang gi sem ni yong su dül; འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན་ di ni sang gyé ten pa yin.

 

2. P: Co to jest buddysta?

   O: Buddysta (nang pa) jest terminem, który odnosi się do osoby, która aspiruje by stać się wyzwoloną od warunkowanej egzystencji samsara (khorwa) poprzez akceptację postrzegania Buddy czterech pieczęci (dom zhi), że wszystkie warunkowane zjawiska są nietrwałe, wszystkie warunkowane zjawiska są z natury cierpieniem, wszystkie warunkowane zjawiska są pozbawione samoistnej egzystencji, a nirvana jest pokojem. W tybetańskim, nang odnosi się do wewnętrznego aspektu a pa donosie się do osoby. Razem, nangpa odnosi się do osoby, która ugruntowała fundament trzech zawierzeń i uwewnętrznia potrójny trening dyscypliny, medytacji i mądrości w podążaniu za prawdą wewnątrz natury umysłu, dostrzegając, że szczęście i cierpienie są jedynie pojęciowymi projekcjami samego umysłu i nie są zależne od zewnętrznych okoliczności.

 

3. P: Co jest podstawą trzech zawierzeń?

   O: Podstawą trzech zawierzeń jest zaangażowanie swojej wiary w zawierzenie (kyab dro) w przebudzony stan Buddha (sangyé); w nauczania Buddy (chö); i w zgromadzenie oświeconych istot (gendün). Istnieją cztery rodzaje zawierzeń:

1. Zewnętrzne zdanie się na zawierzenie w Trzy Klejnoty (könchok sum) – Buddę jako naszego przewodnika, Dharma jako ścieżkę i Sangha arya bodhisattva jako naszych towarzyszy.
2. Wewnętrzne zdanie się na zawierzenie w Trzy Korzenie (tsawa sum) – Lama jako guru; Yidam jako opiekuńcze bóstwo medytacyjne; i Khandro żeńskie bóstwo mądrości, które przynosi wsparcie i błogosławieństwa medytującemu.
3. Sekretne zdanie się na zawierzenie w kanały energi (tsa); subtelną energię (lung) i kroplę-esencji (tiklé) by osiągnąć wrodzony naturalny stan bodhichitta (chang chub kyi sem).
4. Ostateczne zdanie się na zawierzenie w trzy kaya (ku sum) wewnątrz natury naszego umysłu (rigpa) – istotę pustki (ngowo tongpa); świadomą naturę światłości (rangshyin salwa); i niezakłóconą energię współczucia (tukjé gakme).

 

4. P: Co to jest Budda?

   O: Budda (sanyé) jest jednym z wielu honorowych tytułów odnoszących się do najwyżej oświeconej istoty wszechwiedzącej, która jest w pełni przebudzona ze snu w ignorancji i jest od tego momentu wolna od zniewolenia warunkowanej egzystencji. Powszechnie używane epitety obejmują Wszechwiedzący (thamched khenpa), Tathagata (deshyin shekpa), Sugata (dewar shekpa), Bhagavan (chomdendé), Lokavudu (jigten khenpa), Destruktor Nieprzyjaciela (dra chompa) i niezliczoną liczbę innych.

 

5. P: Jaka jest metoda nauczania Buddy?

   O: Budda naucza przy użyciu sposobu potrójnego cudownego okazania (chotrul nampa sum):

• Cudowne objawienie formy (ku dzuntrül gyi chontrül) z troski o różne karmiczne uwarunkowania istot świadomych. Może ono obejmować najwyższą nirmanakaya w postaci wyświęconej jak Shakyamuni Buddha, sambhogakaya przedwiecznego Buddy lub bóstwa jak Vajrasattva, jak również nie bezpośrednio przy użyciu różnych przykładów zjawisk.
• Cudowne objawienie mowy (sung jé su ten pé chontrül) z troski o różnorodność języków używanych przez sześć klas istot świadomych.
• Cudowny przekaz umysłu (tuk kün tu jö pé chontrül) z troski o różne poziomy umysłowych zdolności uczniów jednocześnie wśród zebranych.

 

6. P: Czym jest Oświecenie?

   O: Oświecenie (changchup) jest stanem przebudzenia z ignorancji (ma rigpa) polegającej na nieznaniu karmicznego prawa przyczyny i skutku, prawd o cierpieniu i ustaniu i cnót zaufania na Trzem Klejnotom (könchok sum) Buddha, Dharma i Sangha by oczyścić cztery zasłony (dribpa shyi) karmicznych ciemnot (lé kyi drip pa), emocjonalnych ciemnot (nyön drip pa), poznawczych ciemnot (shé drip pa) i nawykowych ciemnot (bak chak kyi drip pa), które powstrzymują ujawnienie naszej prawdziwej natury. Istnieją trzy typy oświecenia:

• Oświecenie Słuchaczy: Shravaka (nyenthö) motywowanych przez cztery szlachetne prawdy (pakpé denpa shyi) i pragnienie bycia wolnym od warunkowanej egzystencji samsary, poprzez stosowanie drogi hinayana (tek men) wyrzeczenia i dążenia do wyzwolenia się przez skupienie ich postrzegania jednopunktowo na bezinteresowności jednostki poprzez dziewięć etapów praktyki medytacji utrzymywania umysłu (sen nepé taab gu). Poprzez stopniowe łagodzenie mentalnych rozproszeń związanych z rzeczywistością pożądania (dö kham) i rzeczywistością formy (zuk kham) wraz z czterema medytacyjnymi zaabsorbowaniami dhyana (samten shyi), mogą przejść do czterech sfer percepcji zaabsorbowań bez formy (kyemché mu shyi). Ich celem jest osiągnięcie jednego z czterech poziomów spełnienia wstępującego do strumienia (gyün shyukpa), jednokrotnie powracającego (len chik chir ongwa), niepowracającego (chir mi ongwa) i arhat (drachompa).
• Oświecenie Pojedynczo Spełnionych: Pratyekabuddha (rang sangé) uświadamiają sobie bezinteresowne właściwości zjawisk poprzez refleksję nad dwunastoma ogniwami współzależnego powstawania (tendre I yenlak chunyi) i aspirują ku osiągnieciu dzięki ich własnemu wysiłkowi prowadząc życie ascetów i osiągając wyższy poziom spełnienia niż shravaka dzięki ich akumulacji zasług i mądrości przez sto kalpa podczas gdy stan shravaka jest osiągnięty w wyniku akumulacji zasług jedynie przez szesnaście żyć. Pratyekabuddha preferują nauczanie poprzez okazywanie cudów, zamiast ustnych wykładów.
• Oświecenie Buddów: Bodhisattva (chang chub sempa) motywowani przez wyłanianie się bodhicitta (chang chub kyi sem), pełne współczucia pragnienie osiągnięcia pełnego spełnienia dla dobra wszystkich istot świadomych, aby umieścić wszystkie istoty bez wyjątku w stanie buddha (sang gyé kyi gompang). Przestrzegając ślubów bodhisattva (jang dom) i podążając ścieżką drogi środka (uma), która utrzymuje z daleka od dualistycznego postrzegania ekstremów, osiągają poznanie bezinteresownych właściwości zarówno osoby jak i zjawisk. Poprzez medytację nad trzydziestoma siedmioma czynnikami oświecenia (changchub kyi chok kyi chö sumchu tsa dün) i doskonalenie się poprzez działania zgodne z sześcioma paramita (parol tu chinpa druk), osiągają oni praktykę dziesięciu bumi (sa chu), która prowadzi ich do całkowicie spełnionego stanu, stanu buddy – spełnienia Dharmakaya, Absolutnego Ciała (chö ku) dla ich własnej korzyści i spełnienia Nirmanakaya, Ciało Emanacji (tulku) i Sambhogakaya, Ciało Radości (longku) dla korzyści innych.

 

7. P: Jakie są oświecone cechy unikalne dla Buddy?

   O: Budda ma wiele unikalnych cech. Zgodnie z Abhidharma (chö ngönpa), istnieje osiemnaście charakterystycznych cech unikalnych dla Buddy (sang gyé kyi chö ma dré pa cho gyé):

• Władza nad życiem (tsé la wangwa): władza nad tym, kiedy zrezygnować ze swojego życia lub żyć tak długo jak się zapragnie by pozostać w nieskończoność w wyniku ich doskonałej praktyki szczodrości w przeszłości.
• Władza nad umysłem (sem la wangwa): władza nad swoimi stanami medytacyjnymi w wyniku ich doskonałej praktyki medytacyjnej koncentracji w przeszłości.
• Władza nad życiowymi potrzebami (yojé la wangwa): materializowanie z łatwością rzeczy niezbędnych do życia i bogactw by zaspokoić potrzeby wszystkich istot świadomych w wyniku ich doskonałej praktyki szczodrości w przeszłości.
• Władza nad karmicznym działaniem (lé la wangwa): władza nad rozwojem karmicznego działania zgodnie ze swoim życzeniem w wyniku ich doskonałej praktyki dyscypliny w przeszłości.
• Władza nad narodzinami (kyewa la wangwa): pojawianie się z łatwością według ich własnego życzenia poprzez różnorodne narodziny, w określonej formie, w określonej lokalizacji w wyniku ich doskonałej praktyki dyscypliny w przeszłości.
• Moc nad aspiracjami (möpa la wangwa): dawanie mocy by spełniły się pragnienia ich uczniów na ścieżce szkolenia w wyniku ich doskonałej praktyki wyrozumiałości w przeszłości.
• Moc nad modlitwą (mönlam la wangwa): dawanie mocy by spełniły się aspiracje modlitw w wyniku ich doskonałej praktyki staranności w przeszłości.
• Moc czynienia cudów (dzutrul la wangwa): moc okazywania cudów zgodnie z własnym pragnieniem w wyniku ich doskonałej praktyki medytacyjnej koncentracji w przeszłości.
• Moc mądrości (yeshe la wangwa): posiadają przedwieczną mądrość, która bez trudności wie wszystko co można ustalić na temat przeszłości, teraźniejszości i przyszłości w wyniku ich doskonałej praktyki transcendentalnej mądrości w przeszłości.
• Moc nad dharma (chö la wangwa): inicjowanie do dawania przekazu dwunastu dziedzin buddhadharma by spełnić pragnienia ich uczniów w wyniku ich doskonałej praktyki transcendentalnej mądrości w przeszłości.
• Nieustraszoność w zadeklarowaniu przez siebie osiągnięcia nieskończonej mądrości oświecenia (chö tam ché ngön par jang chup pa la mi jik pa).
• Nieustraszoność w zadeklarowaniu przez siebie wyeliminowania namiętności i złudzeń (jik pa mé pé né).
• Nieustraszoność w zaproklamowniu przez siebie wyeliminowania wszelkich przeszkód i wątpliwości w praktykach Dharma (ngé par jung pé lam tön pa la mi jik pa).
• Nieustraszoność w zaproklamowaniu przez siebie osiągnięcia emancypacji od wszelkiego cierpienia (chos thams cad mkhyen pa la mi 'jigs pa).
• Równowaga umysłu wobec tych, którzy słuchają z szacunkiem (dül ja gü pé nyen pa la chak pa).
• Równowaga umysłu wobec tych, którzy nie słuchają z szacunkiem (gü pé mi nyen pa la dangwa).
• Równowaga umysłu wobec tych, którzy słuchają z szacunkiem i tych, którzy nie słuchają z szacunkiem (dré mar juk pa la nyi ka min pa).

Niezmierne współczucie (nyingjé): pragnienie płynące z dobroci pełnej miłości i serdecznej szczerości, by wszystkie istoty świadome były wolne od cierpienia i jego przyczyn.

 

8. P: Które oświecone działania są unikalne dla Buddów?

   O: Oświecone działania (trinlé) Buddów charakteryzują się jako spontanicznie spełniające się, wieczne i przenikające wszędzie (tak khyab lhündrub). Ponieważ istoty świadome są w liczbie niezliczonej we wszechświecie, oświecone działania Buddów objawiają się nieprzerwanie i spontanicznie dosięgając wszystkie istoty bez wysiłku.

 

9. P: test Jaka jest definicja istot świadomych w Buddyźmie?

   O: Istoty świadome (sem chen) są żywymi istotami, które posiadają umysł, który jest zdeprawowany przez iluzje i są przedmiotem oddziaływania sił karmicznych odcisków, które sprawiają, że transmigrują one wielokrotnie w ramach sześciu klas istot rzeczywistości pożądania, rzeczywistości formy i rzeczywistości bez formy. Sześcioma klasami istot są bogowie, asura, ludzie, zwierzęta, głodne duchy i istoty w piekle. Te istoty świadome, które osiągnęły spełnienie pierwszego bhumi i wyżej, nie są przedmiotem odradzania się przez karmiczne moce, ale robią to z własnej woli w wyniku swoich pragnień pełnych współczucia by wyzwolić wszystkie istoty czujące z samsara, zwane są jako bodhisattva (chang chub sempa), przebudzone istoty świadome.

 

10. P: Jakie są różnice pomiędzy czteroma nieustraszonościami buddów i bodhisattva?

   O: Istnieją takie różnice, ponieważ wszyscy buddowie nieuchronnie wstąpili w parinirvana (youngsu nyangdé) z powodu braku zasług istot czujących by wspierać ich cielesną obecność na świecie, podczas gdy ich obecność w formie sambhogakaya i dharmanakaya są niedostrzegalne przez zwykłe istoty czujące, a dostrzegalna jest obecność bodhisattva, którzy wybrali narodzenie się w świecie dla dobra wszystkich istot czujących. Czteroma nieustraszonościami bodhisattva są:

• Nieustraszoność w utrzymywaniu buddhadharma w umyśle cały czas i w objaśnianiu ich znaczenia.
• Nieustraszoność w odróżnianiu różnych duchowych uzdolnień istot świadomych i ofiarowanie lekarstwa buddhadharma odpowiednio, dla wyeliminowania ich przyczyn.
• Nieustraszoność w wyjaśnianiu i rozwiązywaniu wątpliwości jakie powstają w praktykowaniu buddhadharma.
• Nieustraszoność w odpowiadaniu jasno bez zawahania na jakiekolwiek pytanie o buddhadharma.

Po opis czterech nieustraszoności buddów, możesz zwrócić się do poprzedniego pytania „Jakie są oświecone cechy unikalne dla Buddy?”

 

11. P: Co to jest Dharma?

   O: Dharma (chö) generalnie odnosi się do różnorodności uwarunkowanych zjawisk:

• Dharma lub buddhadharma jest doktryną Buddy (sung rap), którymi są przekazy środków zapobiegawczych mających na celu wyzwolenie nas z cierpienia i jego przyczyn, promujących jednocześnie ostateczny cel pełnego przebudzenia.
• Dharma jest również terminem określającym: ścieżkę (lam); prawdę (den pa); rzeczywistość (chö nyi); nirvana (nya ngen lé dé pa); chwalebne karma (sönam); zjawiska będące przedmiotem zmian (jung gyur); mentalne doświadczenia (yi kyi yül); zasady (ngé pa); życie (tsé); duchowe tradycje (chö luk).

 

12. P: W jaki sposób Dharma pojawiła się na tym świecie?

   O: Zgodnie z nauczaniami Nyingmapa, przedwieczny Buddha Kuntuzangpo, który jest nierozłączny ze sferą Przedwiecznej Czystości, okazując nieskończone emanacje w niezliczonych światach by nauczać i przynosić korzyści niezliczonej liczbie istot. Dla dobra istot świadomych w tym świecie, pojawił się w formie Shakyamuni Buddha i pozostawił po sobie obszerne bogactwo nauczań, które mogą zostać sklasyfikowane jako obszerna forma, średnia forma i krótka forma i z którego wyłania się dwanaście działów i dziewięć wehikułów.

 

13. P: Jakie jest dwanaście działów buddhadharma?

   O: Dwunastoma działami buddhadharma (sungrab yenlak chunyi) są:

• Sutra (dö dé) – dyskurs na pewien temat, który jest odpowiedni w danej okazji, aby wywołać pozytywną radosną odpowiedź od obecnych celem zainspirowania ich by rozwijali wiarę w trzy klejnoty buddę, dharma i sangha,
• Geya (yang kyi nyé pa dé) – wstęp lub podsumowanie sutra, które są prezentowane jako wersy poezji ułożone w zwrotki na początku lub na końcu sutra.
• Vyakaraṇa (lung ten pé dé) – wgląd w przeszłe życia i oferowanie przepowiedni na przyszłość jako sposób naświetlenia głównych punktów w sutra.
• Gatha (tsik su ché pé dé) – nauczania prezentowane jako wersy w formacie zwrotek, które podsumowują główny temat sutra.
• Udana (ché du jö pé dé) – rozprawa składająca się z inspiracyjnych aforyzmów, które zawierają fragment prozy, po którym następuje wers celem inspiracji wzniecenia i afirmacji wiary w buddhadharma.
• Nidana (leng zhi dé) – wyjaśnienie i wskazówki dane po wystąpieniu szczególnego wydarzenia.
• Avadana (tok pa jö pé dé) – biograficzne relacje o buddach i bodhisattva prezentowane jako świadectwo ich spełnienia.
• Itivrttaka (dé ta bu jungwé dé) – relacje z przebiegu historycznych wydarzeń jako przypowieści celem uwydatnienia szczególnej podstawy cnoty.
• Jataka (kyé pé rap kyi dé) – historie narodzin poprzednich żyć buddów.
• Vaipulya (shin tu gyé pa) – szczegółowa złożona sutra, której przykładem jest Doskonałość Mądrości w Ośmiu Tysiącach Wersów (sher chin tong trak gya pa).
• Abidhutadharma (mé du jungwé chö kyi dé) – opisy cudownych osiągnięć Buddów i bodhisattva.
• Upadesa (ten la pap pé dé) – rozstrzygające przedstawienie konkretnej doktryny takiej jak natura rzeczywistości.

 

14. P: Jakie jest dziewięć wehikułów buddhadharma?

   O: Dziewięć wehikułów (yana) buddhadharma podzielone jest na trzy grupy po trzy wehikuły:

• Pierwszymi trzema wehikułami są Sravaka, Pratyekabuddha i Bodhisattva, zostały one wyłożone dla obszernych zgromadzeń w Varanasi, na Sępim Szczycie, w Vaisali i w innych lokalizacjach. Po przejściu Shakyamuni Buddha do nirvana, miały miejsce trzy zebrania Arhat celem zebrania nauczań Sravaka i Prtyekabuddha. Nauczania Bodhisattva zostały zebrane przez Maitreya i Manjushri a następnie propagowane przez Nagarjuna i innych wielkich mistrzów.
• Kolejnymi trzema yana są trzy Zewnętrzne Tantra: Kriya, Upa i Yoga Tantra. Kriya Tantra była nauczana w Neranjana i w Alkapuri – Czyste Królestwo Vajrapani. Nauczyciele pojawili się w formie trzech bodhisattva mahasattva (chang chub sempa sempa chenpo) mianowicie Avalokiteshvara, Manjushri i Vajrapani, którzy są ucieleśnieniem odpowiednio współczucia, mądrości i mocy Buddów. Nauczania Upa i Yoga Tantra zostały wyłożone przez Shakyamuni Buddha w formie Buddha Vairocana w królestwie 33 Bogów w Niebiosach Akanishtha dla Vajrapani.
• Pozostałymi trzema yana są Wewnętrzne Tanta: Maha Yoga, Anuyoga i Ati Yoga. Maha Yoga Tantra dzieli się dalej na dwie klasy – Gyude (Klasa Tantra) i Drupde (Klasa sposobów spełnienia). Maha Yoga została wyjawiona przez Pana Buddę w formie Buddha Vairocana dla Vajrapani, na szczycie Góry Malaya i w Niebiosach Akanishtha. Anuyoga Tantra została po raz pierwszy objawione przez Pana Buddę w formie Kuntuzangpo i Dorje Sempa w Gyalmopuri dla Króla Lanka i wielu innych. Ati Yoga została objawiona tylko dla wybranych uczniów przez Kuntuzangpo w formie Króla Kunjed w Gyalmopuri i w Parku Samburi.

 

15. P: Jaki jest wspólny fundament tych dziewięciu wehikułów?

   O: Fundamentalna czysta natura umysłu jest wspólnym fundamentem dziewięciu wehikułów, które mogą również być podzielone na kategorie powszechnych i niepowszechnych ścieżek.

 

16. P: Jakie to są powszechne i niepowszechne ścieżki?

   O: Praktyka sutrayana, która zawiera zarówno wehikuły Theravada jak i Mahayana, jest znana jako powszechna ścieżka, na której pospolity wehikuł jest używany jako sposób osiągnięcia oświecenia. Niepowszechna ścieżka odnosi się do praktyki tantrayana, która wykorzystuje wynikowy wehikuł jako sposób na osiągnięcie oświecenia.

 

17. P: Czym charakteryzuje się pospolity wehikuł?

   O: Pospolity wehikuł koncentruje się głównie na przyczynach przyszłego oświecenia poprzez praktykę paramita (parol tu chinpa). Ponieważ akumulacja zasług i mądrości są praktykowane osobno w stopniowym procesie oczyszczania swojego umysłu z błędów i karmicznych odcisków, zajmuje to czas trwania jednego wielkiego eonu (maha kalpa) żyć by osiągnąć pierwsze bhumi, kolejny wielki eon by osiągnąć ósme bhumi i trzeci wielki eon by osiągnąć pełne oświecenie.

Uwaga: jeden wielki eon trwa około 1 344 biliony ludzkich lat.

 

18. P: Czym charakteryzuje się wynikowy wehikuł?

   O: Wynikowy wehikuł rozpoczyna swoją podróż ku oświeceniu poprzez zastosowaniu przez siebie myślenia i zachowywania się w taki sam sposób jakby się już osiągnęło stan buddy. Poprzez tantryczne sposoby użycia pożądania-przywiązania (döchak) jako ścieżki, która łączy akumulacje zasług i mądrości w swojej praktyce przekształcenia przyziemnych pożądań w nieskazitelny stan przebudzenia, rezultatem jest ogromna redukcja w czasie w osiągnięciu ostatecznego celu pełnego oświecenia.

 

19. P: Jakie są wymogi dla praktyki tantrayana?

   O: Tantrayana jest połączeniem umiejętnych sposobów i mądrości. Zasadniczymi wymogami dla tantrycznej praktyki są:

• Dostęp do wykwalifikowanego mistrza vajra – przyczyna otrzymania błogosławieństwa Buddów.
• Nieugięta wiara w nauczanie – przyczyna rozumienia najwyższej buddhadharma.
• Zaangażowanie się w śluby bodhisattva – przyczyna generowania współczucia dla wszystkich istot.
• Zaangażowanie się w czystą samaya – przyczyna otrzymania wsparcia bóstw.
• Zaangażowanie się w wyrzeczenie – przyczyna wyzwolenia z samsara.
• Zaangażowanie się w bodhicitta – przyczyna pełnego oświecenia.

Właściwe postrzeganie pustki i zależnego powstawania – przyczyna eliminacji ignorancji.

 

20. P: Czym harakteryzuje się tantrayana?

   O: Tantrayana charakteryzuje się:

• Postrzeganiem swojego guru jako Buddha – praktyka guru yoga.
• Postrzeganiem siebie jako bóstwa – praktyka yogi bóstw.
• Postrzeganie guru i bóstwa jako nie-dualnych – unifikacja wszystkich wehikułów jako pojedynczego wehikułu.

 

21. P: Jakie są działania tantrayana?

   O: Działaniami tantrayana są:

• Utrzymuj medytacyjną unifikację z yidam.
• Utrzymuj spokojne przebywanie, które jest wolne od pojęciowych wyobrażeń zjawisk.
• Utrzymuj czystość ciała jako bóstwa.
• Utrzymuj czystość środowiska jako mandala czystej krainy bóstwa.
• Utrzymuj czystość radości jako ofiarowania z wieczną szczęśliwością i pustką.
• Utrzymuj czystość trzech drzwi poprzez pozytywne działania ciała, mowy i umysłu.

 

22. P: Jakie są cechy buddhadharma?

   O: Buddhadharma posiada pięć najwyższych cech:

• Buddhadharma nie jest zintelektualizowanym sekciarskim systemem wierzeń opartym na spekulacyjnym domniemaniu, ale iluminacją uniwersalnego prawa natury opartego na oświeconym doświadczeniu naturalnych zjawisk przez Buddę.
• Buddhadharma nie opiera się jedynie na wierze, ale może zostać dokładnie zbadana i zweryfikowana przez wszystkie istoty, które mogą ją poddać sprawdzeniu i doświadczyć ostatecznej prawdy przez siebie samego.
• Buddhadharma jest ponadczasowa a obecność prawdy, którą ucieleśnia pozostaje niezmienna na przestrzeni trzech czasów przeszłego, obecnego i przyszłego.
• Buddhadharma jest ścieżką ku wyzwoleniu, która gwarantuje spełnienie pełnego potencjału bezcennych ludzkich narodzin prowadząca osobę ku staniu się spadkobiercą Buddy i osiągnięciu ostatecznego stanu spokoju i szczęścia.
• Buddhadharma jest wrodzonym poznaniem posiadanym przez osobę mądrą i może zostać zrealizowana tylko przez istoty szlachetne, które są naturalnie skromne i akceptujące w obliczu prawdy i zaakceptowały swoją osobistą odpowiedzialność za osiągnięcie doskonałego złączenia z naturą buddha ostatecznej prawdy.

Według komentarza do Uttaratantra Shastra wg Mitreya (tek pa chen po gyü la mé ten chö) o naturze buddha, Buddhadharma posiada następujące cechy:

• Jest to ścieżka czystości, która jest wolna od emocjonalnej ciemnoty.
• Jest to ścieżka jasnego zrozumienia, która jest wolna od poznawczej ciemnoty.
• Jest to ścieżka remedium, która przezwyciężyła zarówno emocjonalną jak i poznawczą ciemnotę.
• Jest to ścieżka zaprzestania, która jest niepojęta, ponieważ wykracza ponad intelektualne dociekanie.
• Jest to ścieżka zaprzestania, która jest absolutnie pełna pokoju, ponieważ wykracza ponad wpływy karma i emocje.
• Jest to ścieżka zaprzestania, która jest niezgłębiona, ponieważ Buddowie osiągnęli doskonałość każdej cechy, która jest spontanicznie obecna.

 

23. P: Co składa się na buddhadharma?

   O: Buddhadharma posiada 2 aspekty: Dharma przekazu; i Dharma realizacji:

1. Dharma przekazu (lung gi chö) składa się z dwunastu działów zawartych w zbiorach Tripitaka – Trzy Kosze (denö sum): Vinaya (dulwa), Sutra (do) i Abhidharma (chö ngönpa).

• Vinaya dostarcza wskazówki jak rozwinąć czystą dyscyplinę postępowania (tsultrim kyi labpa) poprzez unikanie negatywnych działań i adoptowanie pozytywnych działań.
• Sutra jest zbiorem spuścizny Buddy na temat tego jak kultywować niezachwianą wiarę (yiché pé dépa) i medytację samadhi (tingédzin) zgodnie z absolutną prawdą (döndam denpa) jak została wypowiedziana przez Buddę w odpowiedzi na pytania i prośby od wiernych.
• Abhidharma prezentuje pełną klasyfikacje wszystkich zagadnień w sutra od strony prajnaparamita (sherab kyi pharol tu chinpa), transcendentalna mądrość bezpośredniego zrozumienia nie pojęciowej jedności wszelkich zjawisk, która prowadzi osobę do oryginalnej natury jnana (yeshe), niewymuszona przedwieczna mądrość nirvana nie-trwałości (mi nepé nyangdé), która pojawia się jako trzy oświecone ciała Buddów – Dharmakaya (chö ku) Ciało Prawdy; Sambhogakaya (longku) Ciało Radości i Nirmanakaya (tulky) Ciało Emanacji.

2. Dharma realizacji (tokpé chö) jest pielęgnowaniem umysłu cnoty, który ujawnia się jako wartościowe działania ciała i mowy, poprzez trening umiejętnych sposobów doskonalenia dyscypliny by oczyścić nie-cnotliwe poglądy i nie-cnotliwe działania zgodnie z doktryną vinaya; doskonalenia medytacji celem stabilizacji właściwego postrzegania, właściwej motywacji i właściwego działania zgodnie z doktryną sutra; doskonalenia mądrości celem eliminacji źródłowych przyczyn ignorancji zgodnie z doktryną abdhidharma.

 

24. P: Jakie są trzy obroty koła Dharma?

   O: Trzy obroty odnoszą się do trzech cykli nauczań Shakyamuni Buddha:

• W pierwszym obrocie koła Dharma, Pan Budda wyłożył nauczanie Czterech Szlachetnych Prawd wspólnych zarówno dla tradycji Theravada jak i Mahayana, co miało miejsce w Varansi.
• W drugim obrocie kołem Dharma, Pan Budda objawia nauczanie Mahayana, które miało miejsce na Sępim Szczycie, o absolutnej prawdzie, która jest pozbawiona cech i pojęciowej definicji jak jest wyszczególnione przez Prajnaparamita Sutra w Stu Tysiącach Wersów.

W trzecim obrocie koła Dharma, Pan Budda objawia metody Vajrayana na rozróżnianie pomiędzy zjawiskami, które posiadają samo-ustanowione istnienie, a zjawiskami, które go nie posiadają. Te przekazy były wykładane w różnym czasie i lokalizacjach w ludzkiej rzeczywistości i rzeczywistościach bogów i naga.

 

25. P: Jak definiuje się Cztery Szlachetne Prawdy?

   O: Cztery Szlachetne Prawdy (pakpé denpa shyi) są zdefiniowane jako to co ukazuje, że samo-ustanowione istnienie zjawisk wynika ze zbioru warunków, jak dostrzegają to istoty arya:

• Prawda cierpienia, która należy pojąć (dukngal kyi denpa).
• Prawda źródła cierpienia, które należy porzucić (künjungwai denpa).
• Prawda zaprzestania cierpienia, które należy zaimplementować (gokpai denpa).
• Prawda wyzwolenia od cierpienia, za którym należy podążać (lamkyi denpa).

 

26. P: Jaka jest definicja sangha?

   O: Sangha jest zdefiniowana w następujący sposób:

• Ktokolwiek kto otrzymał Śluby Zawierzenia i mocno trzyma się unikania niecnotliwych działań ciała, mowy i umysłu i stosuje potrójny trening dyscypliny, medytacji i mądrości jest uznawany jako członek sangha (gendün).
• Zgodnie z Vinaya (dulwa), sangha jest terminem odnoszącym się do jakiejkolwiek wspólnoty czterech lub więcej mnichów lub mniszek buddyjskich, którzy przestrzegają uważnie dyscypliny Ślubów Pratimoksha (sotar gyi dompa).
• Zgodnie z Mahayana (tekpa chenpo), zarówno do wyświęconych jak i świeckich praktykujących, którzy są oddani w utrzymywaniu czystej samaya (damtsik) Ślubów Bodhisattva i Tantrycznych Ślubów można się odnosić jako do członka
• Sangha można również podzielić na dwie unikalne klasy – zewnętrzna sangha i wewnętrzna sangha.

 

27. P: Jak definiuje się zewnętrzną sangha?

   O: Zewnętrzna sangha jest zdefiniowana przez dwa główne rodzaje:

1. Cztery klasy sangha shravaka (nyenthö) i pratyekabuddha (rang sangyé).

2. Szlachetna sangha (pakpa gendün) spełnionych arya bodhisattva (pakpa chang chub sempa).

 

28. P: Czym są sangha shravaka i pratyekabuddha?

   O: Czterema klasami sangha shravaka i pratyekabuddha są:

• Wchodzący do strumienia (gyün shyukpa) – ci, którzy podążają Ścieżką Hinayana i muszą jeszcze odrodzić się siedem razy w rzeczywistości pożądania by oczyścić ciemnotę odnoszącą się do emocji i postrzegania siebie.
• Raz powracający (len chik chir ongwa) – ci, którzy rozwinęli się z wstępujących do strumienia i potrzebują się odrodzić jeszcze raz w rzeczywistości pożądania by wyeliminować pozostałości po emocjonalnych ciemnotach w odniesieniu do rzeczywistości pożądania.
• Niepowracający (chir mi ongwa) – ci, którzy rozwinęli się z raz powracających i całkowicie wygasili wszelkie emocjonalne ciemnoty i nie potrzebują się odradzać w rzeczywistości pożądania.
• Arhat (drachompa) – ci, którzy osiągnęli spełnienie prawdziwej natury warunkowego istnienia i wykroczyli ponad samsaryczny cykl narodzin i śmierci. Istnieją dwa rodzaje arhat: ci, którzy osiągnęli stan nirvana z pozostałościami podczas swojego życia i ci, którzy weszli w stan nirvana bez pozostałości, w czasie śmierci. Pozostałości tutaj odnoszą się do pozostałych wpływach pięciu skandha (pungpo nga) – pięć psychofizycznych agregatów form, uczuć, postrzegań, mentalnych formacji i świadomości.

 

29. P: Czym jest szlachetna sangha arya bodhisattva?

   O: Szlachetną sangha arya bodhisattva są te wysokie istoty, które osiągnęły ścieżkę widzenia (tonglam) i wstąpili w pierwsze bhumi doskonałej radości (rabtu gawa) jako bezpośredni rezultat ich bycia w stanie postrzegania prawdy rzeczywistości poprzez nie-pojęciową praktykę i medytację samadhi (ting ngé dzin).

 

30. P: Jakie cechy ma szlachetna sangha?

   O: Szlachetna sangha posiada sześć cech świadomości i wyzwolenia (rig drol gei yönten drug) według Maitreya Uttaratantra Shastra:

1. Świadomość przemożnej natury warunkowych zjawisk.
2. Świadomość obszernego układu warunkowych zjawisk w ich wszelkiej różnorodności.
3. Świadomość mądrości rozróżniającej świadomości.
4. Wyzwolenie z emocjonalnych ciemnot i przywiązania.
5. Wyzwolenie z poznawczych ciemnot i przeszkód.
6. Wyzwolenie z ciemnot związanych z shravaka i pratyekabuddha.

 

31. P: Jak definiować wewnętrzną sangha?

   O: Wewnętrzną sangha jest zgromadzenie dakini (khandroma) i vidyadhara (rigdzin).

 

32. P: Które cechy i działalności są unikalne dla dakini?

   O: Dakini (khandroma), żeńskie bóstwa mądrości, mogą pojawić się poprzez różne aspekty i czynności by wspierać praktykujących tantrę na ścieżce przez cztery działania (lé shyi) pacyfikowania przeszkód (zhiwa); zwiększania zasług (gyé pa); magnetyzowania istot trzech rzeczywistości (wangwa); i ujarzmienia agresywnych mocy (drak po). Mogą się objawić w formie mistrza vajra (dorje lopon), jako opiekuńcze bóstwo medytacyjne (yidam) lub jako bóstwo mądrości, które chroni integralność tantrycznych transmisji. Istnieją cztery główne klasy daikini z różnorodnymi aspektami w stosunku do trikaya – trzy ciała Buddy.

 

33. P: Jakie są cztery główne klasy dakini?

   O: Czterema głównymi klasami dakini (khandro) są:

1. Sekretne dakini, które są emanacją Wielkiej Matki Mądrości – Prajnaparamita (yum chenmo) – aspekt pustki nauczań Machayana.
2. Wewnętrzne dakini, które są strażnikami mandali opiekuńczego bóstwa medytacyjnego – skarbiec mądrości nauczań Vajrayana.
3. Subtelne dakini, które są subtelną fizyczną formą dakini osiągniętą poprzez tantryczną praktykę pracy z kanałami energetycznymi (tsa); subtelną energią (lung) i kroplą esencji (tiklé) celem osiągnięcia subtelnego ciałaodpowiedniego dla wyłonienia się oświeconego umysłu.
4. Ludzkie dakini, które są spełnionymi yoginkami, takimi jak Yeshe Tsogyal i Machig Labdrön.

 

34. P: Jak dakini powinny być postrzegane w odniesieniu do trikaya?

   O: Dakini są postrzegane w odniesieniu do trikaya w następujący sposób:

1. Dharmakaya dakini – emanacja Samantabhadri (Kuntuzangmo), która ogarnia domenę Dharmadatu, gdzie powstają wszelkie zjawiska.
2. Sambhogakaya dakini – emanacja opiekuńczych bóstw medytacyjnych (yidam) używanych w praktykach Vajrajana.
3. Nirmanakaya dakini – spełnione yoginki, które są emanacją oświeconych aspektów Pięciu Rodzin Buddów, którymi są Vajra, Ratna, Padma, Karma i Buddha.

 

35. P: Jak definiuje się vidyadhara?

  O: Vidyadhara (rigdzin) są dzierżawcami świadomości czystego umysłu, zdolnymi pozostawać w stanie czystej świadomości nierozłącznej z naturą ich rigpa – przedwiecznego umysłu. Istnieją cztery klasy vidyadhara (rigdzin nampa shi).

 

36. P: Jakie są cztery klasy vidyadhara?

    O: Czterema klasami vidyadhara (rigdzin nampa shi) są:

1. Dojżali Vidyadhara (namin rigdzin) – obejmuję ona vidyadhara na ścieżkach akumulacji (tsoklam) z koncentracją na gromadzeniu zasług, i vidyadhara na ścieżkach połączenia (jorlam), które kultywują warunki prowadzące do bezpośredniego zrozumienia nie-pojęciowej mądrości. Vidyadhara na tym etapie nadal posiadają zwykłe ciała, ale ich umysł dojrzał przeistaczając się w
2. Vidyadhara z Władzą nad Życiem (tsewang rigdzin) – szlachetne istoty arya (pakpa) na ścieżkach widzenia (tonglam), które zastosowały praktykę nie-pojęciowej samadhi (tingédzin) do wejścia na pierwsze bhumi doskonałej radości (rabtu gawa), ich umysł dojrzał do przeistoczenia się w dharmakya a ich ciała są oczyszczone i przeistoczone w subtelne ciało nieśmiertelnego.
3. Mahamudra Vidyadhara (chakchen rigdzin) – vidyadhara na ścieżkach medytacji (gom lam), poprzez, które 414 większych, średnich i pomniejszych błędnych korelacji ze zjawiskami rzeczywistości pożądania (dö kham), rzeczywistości formy (zuk kham) i rzeczywistości bez formy (zuk med kham) zostają porzucone, podczas gdy ich umysły scaliły się z umysłem mądrości bóstwa medytacyjnego a ich ciała przeistoczyły się w formę yidam.
4. Spontanicznie Spełnieni Vidyadhara (lhundrup rigdzin) – vidyadhara na ścieżkach braku-dalszego-uczenia-się (mi lobpé lam) – vidyadhara zbliżając się do ostatnich etapów osiągnięcia pełnego oświecenia pięciu buddha kaya – dharmakaya (chö ku), sambhogakaya (longku), nirmanakaya (tulku), svabhavikakaya (ngowo nyi ku) i vajrakaya (dorje ku).

 

37. P: Jakie cechy i działania są niepowtarzalne dla vidyadhara?

   O: Cechy i działania, które są niepowtarzalne dla vidyadhara są opisane w Ośmiu Wielkich Sadhana Heruka (drubpa kagyé), które zostały opracowane przez Vajradharma (Dorjé Chö) – pokojową emanację Vajrapani (Chakna Dorje). Te osiem cykli przekazu Mahayoga po raz pierwszy zostały wyjawione przez Deché Tsekpa dla ośmiu vidyadhara z Indii, którymi byli Humkara, Manjushrimitra, Nagarjuna, Padmasambhava, Dhanasamskrita, Vimalamitra, Rambuguhya i Shantigarbha. Padmasambhava później dał przekaz Kagyé, zarówno generalny cykl jak i indywidualny cykl bóstwa yidam, dla jego dwudziestu pięciu tybetańskich uczniów, z których ośmiu znanych było jako ośmiu vidyadhara z Tybetu (pö kyi rigdzin gyé), w wyniku okazania wyjątkowych oznak cech i działań ich odpowiednich bóstw yidam. Tymi ośmioma vidyadhara są:

• Trisong Deutsen, który posiadł oświecone cechy Chemchok Heruka.
• Namkhé Nyingpo, który posiadł oświecony umysł Yangdak Heruka.
• Nupchen Sangyé Yeshé, który posiadł oświecone ciało Yamantaka.
• Gyalwa Chokyang, który posiadł oświeconą mowę Hayagriva.
• Yeshe Tsogyal, który posiadł kilaya działania Vajrakilaya.
• Palgyi Yeshé, który posiadł wyzwalające czary Mamo Bötong.
• Langchen Palgyi Sengé, który posiadł umiejętności poskramiania duchów Jikten Chötö.
• Vairotsana, który posiadł ujarzmiającą mantrę Möpa Drakngak.

 

38. P: Co to jest Rigdzin Düpa ?

   O: Rigdzin Düpa - Zgromadzenie Vidyadharas – jest praktyką lama z terma umysłu Longchen Nyingtik (gong ter) objawienia Jikme Lingpa. W wieku dwudziestu ośmiu lat, podczas wieczornej medytacji, otrzymał on od dakini mądrości w jego wizji szkatułę zwierającą 5 żółtych zwojów i 7 kryształowych paciorków, które został poinstruowany by połknąć. W tym samym momencie słowa i znaczenie terma Longchen Nyingtik zostały przebudzone w jego umyśle. Rytuał Rigdzin Düpa jest zwyczajowo odprawiany 10 dnia tybetańskiego miesiąca by zaprosić obecność Guru Padmasambhava ku upamiętnieniu spuścizny jego działalności na świecie.

 

39. P: Jaka jest różnica pomiędzy czystymi krainami i polami Buddy?

    O: Różnice pomiędzy czystą krainą i polami Buddy są następujące:

• Czyste krainy (dag pa’i zhing) mogą być czystymi rzeczywistościami, w których arya bodhisattva przebywają wewnątrz samsarycznego multiwersu i gdzie Buddha nauczają w formie sambhogakaya, takich jak Zangokpalri – Miedzianego Koloru Góra Chwały – w Ngayab Ling, kontynent rakshasass (sinpo), gdzie Guru Rinpoche jako regent Vajradhara (Dorje Chang) obecnie przebywa i daje transmisje Kagyé dla vidyadhara tam przebywających.
• Pola Buddy (sangye kyi shying) zazwyczaj odnoszą się do czystych krain pojawiających się z wielkich ślubów Buddów dla odrodzenia ich wiernych, takich jak Promienista Lazurytowa Czysta Kraina Buddy Medycyny (Sangyé Menla) i Czyste Krainy pięciu rodzin (rik ngé shying kham), które obejmują:

1. Abhirati (Ngönpar Gawa) – Czysta Rzeczywistość Jawnej Radości prezydowana przez Aksobhaya (Mikyöpa) zrodziny Vajra.
2. Śrīmat (Paldangdenpa) – Czysta Rzeczywistość Wspaniałości prezydowany przez Ratnasambhava (Rinchen Jungné) z rodziny Ratna.
3. Sukhavati (Dewachen) – Rzeczywistość Wiecznej Szczęśliwości prezydowany przez Amitabha (Nangwa Tayé) z rodziny Lotosu.
4. Karmaprasiddhi (Lerab Drubpa) – Czysta Rzeczywistość Doskonałego Działania prezydowany przez Amoghasiddhi  (Dönyö Drubpa) z rodziny Karma.
5. Akanishtha (Omin) – Czysta Rzeczywistość Gorejącej Góry prezydowana przez Vairochana (Nampar Nangdzé) z rodziny Buddha.

 

40. P: Jak możemy oczyścić negatywne czyny z przeszłości i przywrócić pozytywne warunki?

    O: Celem oczyszczenia negatywnych przeszłych czynów, złamań ślubów i przywrócenia pozytywnych warunków,poniżej znajdują się jedne z najefektywniejszych praktyk:

1. Zastosuj cztery przeciwstawne moce (shakpé tob shyi) zgodnie z sutra:

• Moc żalu (nyejé sünjin gyi tob) – odczucia skruchy za negatywne przeszłe czyny.
• Moc działań naprawczych (nyenpo künchö kyi tob) – użyj jako antidotum by pacyfikować negatywne czyny.
• Moc postanowienia (domp é tob) – determinacji niepowtarzania negatywnych czynów.
• Moc wsparcia (ten gyin tob) ­– utrwal swoje poleganie na Trzech Klejnotach i nigdy nie porzucaj bodhicitta.

2. Medytacja Vajrasattva – codzienna praktyka oczyszczenia.

3. Narak Kong Shak – najwyższa konfesja dla oczyszczenia wszystkich pogwałceń i naruszeń ślubów, odprawiana 10 i 25 dnia miesiąca księżycowego.

4. Sojonng – praktyka konfesji by usunąć negatywności, uzupełnić cnoty i oczyścić złe uczynki dla wyświęconych, odprawiana 15 i 30 dnia miesiąca kalendarzowego.

5. Nyung Ne – odosobnienie postując by oczyścić negatywną karma i zgromadzić zasługi i mądrość, odbywane w pomyślne dni miesiąca kalendarzowego.

6. Gutor – rytuał w celu spacyfikowania negatywności i przeszkód na świecie odprawiany w tygodniu poprzedzającym rozpoczęcie Tybetańskiego Nowego Roku (losar).