Pochodzenie Tybetańskiego Buddyzmu

Tybetański Buddyzm składający się z czterech rodów Nyingmapa, Kagyupa, Sakyapa i Gelukpa, sięga nieprzerwanym rodowodem przekazu i oświeconych mistrzów aż do czasów Budda Shakyamuni w 2500 lat temu, w VI wieku p.n.e.

Songsten Gonpo był założycielem Imperium Tybetańskiego w VII wieku, któremu tradycyjnie przypisuje się wprowadzenie Buddyzmu do Tybetu pod wpływem swoich dwóch żon – Księżniczki Bhrikuti Devi z Nepalu i Księżniczki Wenchang z Chin. Obie są oddanymi praktykującymi Buddhadharma i są uważane za emanacje odpowiednio Zielonej Tara i Białej Tara.

Songtsen Gampo w otoczeniu Księżniczki Wencheng po prawej i Księżniczki Bhrikuti Devi po lewej. Klasztor Samye w 1904 r.

Songtsen Gonpo, który zapoczątkował powstanie tybetańskiego alfabetu, który ewoluował do Klasycznego Tybetańskiego języka, odegrał decydującą rolę w umożliwieniu przetłumaczenia Buddyjskich tekstów z Sanskrytu na Klasyczny Tybetański za panowania Króla Trisong Detsen, który zaprosił Santaraksita, Padmasamhava, Vimalamitra i wielu innych Indyjskich Mistrzów Buddyjskich do Tybetu. Samye Mighur Lhundrub Tsula Khang (Ołtarz Niepojętej Niezmiennej Spontanicznej Medytacji) pierwszy Buddyjski klasztor Nyingma był miejscem, gdzie pierwszych siedmiu tybetańskich mnichów zostało wyświęconych.

Wybudowany na podobieństwo Góry Meru, Klasztor Samye, został ukończony i otwarty w 779 roku n.e. Został on zbudowany w stylu opartym a projekcie Klasztoru Odantapuri, drugiego z najstarszych uniwersytetów Indyjskiego Buddyzmu, który liczył dwanaście tysięcy mnichów w czasach największej popularności, obecnie w Bihar w Północnych Indiach, w niedalekiej odległości od Nalanda, największego i najstarszego Uniwersytetu Buddyjskiego w Indiach.

Ngangyur Nyingma (szkoła starożytnych tłumaczeń), jest najstarszą z czterech głównych rodów Tybetańskiego Buddyzmu. Ród Nyingma rozpoczyna się od objawiciela Vajrayaya, Guru Padmasambhava, którego obecność i działalność na świecie zostały przepowiedziane przez Buddha Shakyamuni.

Nauczanie tradycji Nyingma opiera się na pierwszych tłumaczeniach tekstów Buddyjskich z Sanskrytu na Klasyczny Tybetański w Klasztorze Samye.  Należący do niego ród Vajrayaya inaczej Tantra swoimi początkami sięga do emanacji Amitabha i Avalokitesvara. Jego Kama inaczej ustna linia przekazu jest jedną z dwóch rodzajów przekazu nauczań Sutrayana i Vajrayana szkoły Nyingma. Drugim jest ród Terma.

Sutrayana obejmuje nauczanie zarówno Hinayana jak i Mahayana i jest nazywana Wehikułem Przyczynowym, ponieważ stosuje ścieżkę praktyk, które akumulują zasługi i mądrość w celu osiągnięcia ostatecznego stanu oświecenia.

Guru Padmasambhava Mingyur Dorje

Ród Terma jest rodem objawionego przekazu ukrytego klejnotu. Terma takie jak tekst lub przedmiot rytualny zostały ukryte ezoterycznie przez Guru Padmasamhava i Yeshe Tsogyal w skale, krysztale, ziemi, drzewie, wodzie, przestrzeni i strumieniu świadomości tertonów (odkrywców klejnotów) w celu odkrycia w przyszłości w sprzyjających czasach, kiedy wszystkie uwarunkowania są gotowe na objawienie. Przekaz Namchö Klejnotu Przestrzeni, objawienie Czystej Wizji rodu Nyingma Palyul, był jedną z Terma objawioną przez Mingyur Dorje w wieku szesnastu lat w XVII wieku.

Tri Ralpachen razem ze swoim dziadkiem Trisong Desten i Songtsen Gampo byli czczeni jako Trzej Dharma Królowie Tybetu. Podczas swojego panowania, Tri Ralpachen wybudował tysiąc klasztorów i zaprosił wielu mistrzów Indyjskiego Buddyzmu, takich jak Surendrabodhi, Shilendrabodhi, Danashila, do Tybetu by pracować z tybetańskimi uczonymi mistrzami takimi jak Ratnarakshita, Dharmadashila i lotsawas (tłumacz) Jnanasena by zrobić rewizję i ustandaryzować terminologię i gramatyczną budowę używane we wcześniejszych tłumaczeniach Buddyjskich tekstów opierając się na Sanskrycko-Tybetańskim leksykonie Mahavyutpstii – który był rozwijany od czasów Songtsen Gompo. Tri Ralpachen zadekretował, że wszystkie Buddyjskie teksty muszą być tłumaczone bezpośrednio z sanskrytu.

Langdarma Lhalung Palgyi Dorje 

Po tym jak Tri Ralpachen został zamordowany w 838 r. n.e. przez zwolenników Bon – rdzennej religii tybetańskiej oddającej cześć lokalnym bogom – jego brat, Langdarma został osadzony na tronie. Pod wpływem wspierającego Bon ministra Gyaltore Taknye, Langdarma stał się coraz bardziej nieprzyjazny dla Buddyzmu i zadekretował zesłanie na wygnanie i mordowanie buddyjskich mnichów oraz niszczenie buddyjskich klasztorów i buddyjskich tekstów. Panowanie i prześladowania Langdarmy ostatecznie skończyły się, gdy został zamordowany przez buddyjskiego mnicha Lhalung Palgyi Dorje, który był emanacją Manjushri i inkarnacją Jego Świątobliwości Penor Rinpoche w tamtym czasie.

Odrodzenie Buddyzmu w Tybecie rozpoczęło się pod koniec X wieku wraz z pojawieniem się tekstu Terma, który zrestrukturyzował praktykę Nyingmapa i ustanowieniem tradycji Serma (Nowe Tłumaczenie), które opierają się na Buddyjskim nauczaniu sprowadzonym ponownie do Tybetu z Indii. Wiodące szkoły Sarma obejmowały Kadampa,Kagyupa, Sakyapa i Gelukpa.

Dromtönpa Gyelwé Jungné Chekhawa Yeshe Dorje

Kadampa została założona w 1056 r. n.e. przez Dromtönpa Gyelwé Jungné, Tybetański uczeń Indyjskiego Mistrza Buddyjskiego Atisha Dimpamkara Shrijnana, który został zaproszony do Tybetu w 1042 r. n.e. To uczeń Dromtönpa, Chekhawa Yeshe Dorje był pierwszym, który ukończył tekst źródłowy o Siedem Punktów Lojong (Trening Umysłu).

Marpa Lotsawa Naropa

Kagyupa została założona przez Marpa Lotsawa (1012-1097 n.e.), który podróżował trzy razy do Indii i cztery razy do Nepalu w poszukiwaniu tekstów Buddyjskich. Jego głównymi nauczycielami byli Norpa, Maitripa i Niguma. Tradycja Kagyu dała początek licznym niezależnym mniejszym mniejszym szkołom i rodom. Nauczanie Kagyupa jest skoncentrowane wokół praktyki Mahamudra (Wielka Pieczęć) i Sześciu Yoga Naropy.

Drogmi Lotsāwa Śākya Yeshe Ratnakarasanti

Sakyapa została założona w późnym XI wieku przez Drogmi Lotsāwa Śākya Yeshe, był uczniem Naropy,Ratnakarasanti i innych Indyjskich pandita przez dwanaście lat. Tradycja została skonsolidowana przez  Sakya Gongma Nam Nga (Pięciu Patriarchów Sakya), do których należeli Sachen Kunga Nyingpo, wnuk Drogmi Drogmi Lotsāwa Śākya Yeshe uczeń Khonchog Gyalpo, potomek Khön Lucian Wangpo, który był uczniem Guru Padmasambhava i jednym z pierwszych siedmiu mnichów wyświęconych w Klasztorze Samye. Pozostałymi czterema członkami Pięciu Patriarchów Sakya byli Sonam Tsemo, Jetsun Drakpa Gyaltsen, Sakya Pandita i Chogyal Phagpa. Podstawowym nauczaniem Sakyapa  jest instrukcja o Ścieżce i Owocu, która opiera się na tantrycznym przekazie Hevajra Tantra. Inne nauczania obejmują ród Vajrayogini  Naro Khachoma i praktyki Stu Sadhana.

Tsongkhapa Nagarjuna

Gelukpa został założony przez Tsongkhapa (1357-1419 r. n.e.) w XV wieku. Tsongkhapa rozpoczął swoje nauczanie buddyjskie w młodym wieku. Następnie odwiedził i uczył się we wszystkich głównych klasztorach w Tybecie i rozwinął duże zainteresowanie nauczaniami Nagarjuny, Madhyamika i opowiadał się za konserwatywnym podejściem do utrzymywania klasztornej dyscypliny jako sposobu na osiągnięcie stanu nirvana. Lamrim (Etapy Ścieżki), główna praktyka Gelukpa, która łączy nauczania tradycji Kadamci, opiera się na rodowodzie Atisha z XI wieku.

Żyjący w XIX w. Mistrz Nyingma Jamgön Ju Mipham Gyatso (1846-1912), poczynił następującą obserwację na temat głównych szkół Tybetańskiego Buddyzmu.

“Te cztery szkoły są bodhisttva spadkobiercami zwycięskich Buddów i reprezentują znakomite przekazy: postrzeganie, które przekracza wszelkie fiksacje ekstremów są adeptami Nyingmapa, którzy opanowali ezoteryczną moc sekretnej mantry i stanowią siłę witalną nauczań, które zachowują ścisłe instrukcje tantra i sādhana; zdeterminowani w medytacji są adepci Kagyupa, którzy opanowali szczegóły realizacji i są rdzeniem nauczań, które promują oddanie dla rodowodu ich praktyk; staranni w wyjaśniających komentarzach, praktyki stadium generowania i stadium zrealizowania są adeptami Sakyapa, którzy są oczami nauczań, które spajają istotę sutrayana i mantrayana; nieskazitelnym postępowaniem monastycznym są adepci Gelukpa, którzy opanowali dyskurs o sutrach i stanowią ciało nauczań, które obejmuje kompletną ścieżkę uczenia się świętych tekstów. Wszystkie cztery szkoły pochodzą z tego samego źródła jak dzieci, które mają tych samych rodziców, ale narodziły się indywidualnie. Za którymkolwiek rodem podążasz, dbaj o odpowiedzenie zachowanie w swoich interakcjach z innymi ludźmi i dokładaj starań z oddaniem i czystym postrzeganiem by wyłonić cechy ucznia i spełnienie praktyki.„